WPTR Real-Load Score™: Hosting Performansında Yeni Bir Standart
Vizyon ve Teknik Yaklaşım
Web hosting performansı, uzun yıllardır tekil metrikler üzerinden değerlendirilmektedir. Çoğu inceleme sitesi ve test aracı ya sadece TTFB (Time to First Byte - İlk Tepki Süresi) değerine odaklanır ya da sadece dosya indirme hızına bakar. Ancak bu tekil yaklaşım, modern web mimarisinin karmaşıklığını ve son kullanıcının gerçek deneyimini yansıtmaktan uzaktır.
Bir web sitesinin açılış hızı, sadece sunucunun "merhaba" deme hızıyla (TTFB) ölçülemez. Aynı zamanda o sunucunun sayfayı oluşturma ve kullanıcıya iletme kapasitesi (Throughput) de kritik öneme sahiptir.
WPTR Real-Load Score™, sunucu altyapısının Latans (Gecikme) ve Throughput (Veri Akış) kapasitesini tek bir hibrit değerde birleştiren, deterministik bir performans metriğidir. Bu metodoloji, laboratuvar ortamındaki sentetik verileri küresel web standartlarıyla normalize ederek "Gerçek Yüklenme Süresi"ni simüle eder.
Matematiksel Model ve Formül
WPTR sıralama algoritması, sunucu performansını milisaniye (ms) cinsinden hesaplayan lineer bir fonksiyonu temel alır. Amacımız, karmaşık performans verilerini herkesin anlayabileceği tek bir skora dönüştürmektir.
Değişkenlerin Teknik Analizi
- $T_{ttfb}$ (Time to First Byte - Refleks Hızı): Sunucunun isteğe verdiği ilk yanıt süresidir. Bu değer, hem veri merkezinin ağ gecikmesini (Network Latency) hem de sunucu yazılım yığınının (Stack) tepki süresini temsil eder. Düşük TTFB, sunucunun "reflekslerinin" güçlü olduğunu gösterir.
- $T_{1MB}$ (Time to 1MB - Motor Gücü): Sunucunun 1 Megabyte büyüklüğündeki statik bir veri bloğunu transfer etme süresidir. Bu metrik, sunucunun bant genişliğini (Bandwidth) ve I/O performansını yani "motor gücünü" temsil eder.
- $\mu_{global}$ (Global Ağırlık Katsayısı - 2.4): Formülün kalbi burasıdır. Neden 2.4?
2.4 Katsayısının Bilimsel Dayanağı
Formülde kullandığımız 2.4 katsayısı rastgele seçilmiş bir değer değildir; tamamen istatistiksel verilere dayanmaktadır.
- Referans Kaynak: HTTP Archive (Web Almanac) Raporları.
- Analiz: Global ölçekte modern bir web sayfasının medyan (ortanca) boyutu yaklaşık 2.4 MB olarak raporlanmıştır.
- Simülasyon Mantığı: Formüldeki
(Time to 1MB x 2.4)işlemi, sunucunun sadece küçük bir dosyayı değil, ortalama bir web sayfasının tamamını yüklerken harcayacağı toplam altyapısal eforu simüle eder.
Bu sayede, "TTFB'si çok düşük ama indirme hızı yavaş" olan veya tam tersi durumdaki sunucuların yarattığı yanılsamayı ortadan kaldırıyoruz.
Metriğin Güvenilirliği ve Kapsamı
WPTR Real-Load Score™, manipülasyona kapalı ve tamamen altyapı odaklı bir test metodolojisidir.
1. Yazılımdan Bağımsızlık
Testlerimiz, WordPress veya herhangi bir CMS katmanından bağımsız olarak, saf statik veri transferi ve API yanıtları üzerinden yapılır. Bu sayede, "kötü kodlanmış tema" veya "ağır eklenti yükü" gibi dış değişkenler elimine edilir. Sadece sunucunun ham gücünü ölçüyoruz.
2. Manipülasyon Engelleme
Sadece TTFB ölçümü yapan sistemler, sunucu tarafında agresif önbellekleme (Caching) ile manipüle edilebilir. Bir sunucu önbellekten çok hızlı yanıt verebilir ama bant genişliği düşükse site yavaş yüklenir. Time to 1MB bileşeni, sunucunun fiziksel veri aktarım gücünü test ettiği için bu tür manipülasyonlara kapalıdır.
3. Deterministik Sonuç
Elde edilen skor, o anki ağ koşullarında sunucunun ulaşabileceği Maksimum Donanım Hızını (Hardware Limit) ifade eder.
Sonuçların Yorumlanması
WPTR Real-Load Score, milisaniye cinsinden toplam yüklenme süresini ifade eder. Skor ne kadar düşükse, performans o kadar yüksektir.
- < 400 ms (A+ Sınıfı - Exceptional): Düşük gecikme ve çok yüksek bant genişliği. E-ticaret siteleri, yüksek trafikli projeler ve kritik uygulamalar için ideal "Dengeli" ve üstün performans.
- 400 ms - 600 ms (B Sınıfı - Good): Kurumsal web siteleri ve içerik odaklı projeler için optimize edilmiş, güvenilir standart performans.
- > 600 ms (C Sınıfı - Average/Poor): Yüksek ağ gecikmesi veya bant genişliği darboğazı (Bottleneck) işareti. Bu seviyedeki sunucular, özellikle görsel ağırlıklı sitelerde kullanıcı deneyimini olumsuz etkileyebilir.
Künye ve Geliştirici (Credits)
WPTR Real-Load Score™ metodolojisi, matematiksel modeli ve algoritması; hosting sektöründeki performans ölçümlerini şeffaflaştırmak, standartlaştırmak ve bilimsel bir temele oturtmak amacıyla Yazılım Mühendisi Celal Dinç tarafından geliştirilmiştir.
Bu çalışma, laboratuvar verileriyle gerçek dünya kullanım senaryolarını birleştiren özgün bir mühendislik yaklaşımı olarak Celal Dinç tarafından WPTR projesi için 2025 yılında literatüre kazandırılmıştır.
Akademik Atıf İçin (Citation):
Dinç, C. (2026). WPTR Real-Load Score: A Hybrid Methodology for Measuring Server Infrastructure Performance. WPTR.